
İçindekiler
- Exproof pano nedir?
- Exproof pano ne işe yarar?
- Koruma türlerine göre exproof panolar
- Hangi durumda hangi yaklaşım?
- Exproof pano seçerken nelere dikkat edilmelidir?
- Nerelerde kullanılır?
- Montaj ve işletme ilkeleri
- Bakım ve kontrol
- Pano tasarımında sık sorulan sorular
- Sipariş öncesinde üreticiye iletilecek bilgiler
- Sonuç
Her endüstriyel tesisin elektrik altyapısı bir dağıtım noktasından geçer: Besleme gelir, devrelere ayrılır, anahtarlanır ve kontrol edilir. Bu işlerin yapıldığı yer pano olduğunda ve pano tehlikeli bir bölgede kalıyorsa, sıradan bir sac pano yeterli olmaz. Patlayıcı gaz ya da toz bulunabilen alanlarda kullanılan bu özel panolara exproof pano denir.
Exproof pano nedir?
Exproof pano; içindeki elektrik bağlantı, anahtarlama ve kontrol elemanlarını, çevredeki patlayıcı ortamı tutuşturmayacak biçimde barındıran, test edilmiş ve belgelendirilmiş bir gövdedir. İçeride kıvılcım, ark ya da ısınma olsa bile bunun dışarıya etkisinin önlenmesi hedeflenir. Pano gövdesi, seçilen koruma türüne göre sertifikalandırılır. Genel kavram için exproof nedir? yazısına göz atabilirsiniz.
Burada önemli bir ayrım vardır: Exproof pano, çoğu zaman bir "kutu"dur ve içindeki parçaların her birinin ya da bütünün uygunluğu ayrıca değerlendirilir. Bu yüzden pano seçiminde yalnızca gövdeye değil, içine konacak ekipmana da bakılmalıdır.
Exproof pano ne işe yarar?
- Elektrik dağıtımı: Gelen kabloyu birden fazla devreye ayırır.
- Klemens ve bağlantı noktası: Saha ekipmanlarının kablolarını sistematik ve güvenli biçimde bağlar.
- Anahtarlama ve kontrol: Üzerine ya da içine yerleştirilen buton, anahtar ve sinyal lambası ile devre kontrolü sağlar.
- Koruma ve izolasyon: Elektrik bağlantılarını toza, neme ve dış etkilere karşı kapalı tutar.
Koruma türlerine göre exproof panolar
Alev sızdırmaz gövdeli panolar (Ex d / db)
Sağlam alüminyum döküm gövdeli, kapak yüzeyleri alev sızdırmaz biçimde işlenmiş panolardır. DünyaEx'in d Type Zone 1 dağıtım panoları (EJB serisi terminal kutuları) bu gruptadır. Ürün sayfasına göre alüminyum gövdeli, IP66 sınıfında, Ex db IIB T6 Gb etiketli, 1/21 – 2/22 bölgelerine uygun ve −20 °C ile +40 °C ortam sıcaklığı aralığında kullanılabilen kutulardır. Çalışma voltajı 24–800 Vac olarak belirtilmiştir, altı farklı boyda üretilir ve üst kapağa istenen ölçüde kontrol camı yapılabilir. Kutuya start-stop butonu, acil stop butonu, anahtar, sinyal lambası, ekran camı ve monitör gibi ekipmanlar eklenebilir.
Artırılmış güvenlikli panolar (Ex e / eb)
Polikarbon gövdeli, normal çalışmada ark ve ısınma riskini önleyen yapıdaki panolardır. DünyaEx'in e Type dağıtım panosu (POLEJB serisi) polikarbon gövdelidir; klemens ve ray ürünle birlikte gelir, dört farklı boyda üretilir ve ürün sayfasında Ex eb IIB T6 Gb etiketi, IP66 koruma sınıfı ve −20 °C ile +50 °C ortam sıcaklığı aralığı yer alır. Çalışma voltajı 220/400 Vac olarak belirtilmiştir.
Basınçlandırılmış panolar (Ex p)
Büyük kontrol panolarında, içine standart (Ex olmayan) ekipman konulması gerekiyorsa pano içi koruyucu gazla (temiz hava ya da inert gaz) basınçlandırılabilir. Dışarıdaki patlayıcı atmosfer içeri giremez. Bu sistem özel bir basınç denetimi ve güvenlik düzeni gerektirir; küçük dağıtım ihtiyaçları için daha çok alev sızdırmaz ya da artırılmış güvenlikli kutular tercih edilir.
Hangi durumda hangi yaklaşım?
| İhtiyaç | Olası yaklaşım |
|---|---|
| Kabloların bağlanıp dağıtılması (klemens) | Exproof terminal kutusu / buat |
| Birkaç buton, anahtar, sinyal lambası | Sertifikalı kontrol ünitesi ya da üzerine bu ekipman eklenmiş exproof kutu |
| Çok sayıda şalter, kontaktör ve otomasyon elemanı | Büyük gövdeli exproof pano, basınçlandırılmış pano ya da panonun güvenli alana alınması |
Tehlikeli bölge içindeki pano sayısını azaltmak, çoğu zaman en güvenli ve ekonomik çözümdür: Karmaşık pano güvenli bölgeye kurulur, tehlikeli bölgeye yalnızca saha ekipmanı ve küçük terminal kutuları konur.
Exproof pano seçerken nelere dikkat edilmelidir?
- Bölge sınıfı: Panonun sertifikasındaki koruma bölgeleri, kurulacağı bölgeyi karşılamalıdır.
- Gaz/toz grubu ve sıcaklık sınıfı: Ortamla uyumlu olmalıdır.
- Ortam sıcaklığı aralığı: Sertifikadaki aralık gerçek ortam koşullarını kapsamalıdır.
- Gövde malzemesi ve boyutu: Alüminyum ya da polikarbon; içine yerleştirilecek ekipmana ve ortama göre seçilir.
- Gerilim ve akım kapasitesi: İzin verilen çalışma gerilimi ve akım sertifikada ve ürün sayfasında belirtilir.
- Kablo girişleri: Giriş sayısı, ölçüsü ve yerleşimi; sahada delik açmak yerine sipariş aşamasında belirtilmelidir.
- İç ekipman ve ısı: Eklenen her cihaz ısı üretir. Panonun izin verilen ısı kaybı sınırı aşılırsa yüzey sıcaklığı sertifikadaki sınıfı geçebilir; bu nedenle iç ekipman ilavesi üreticiyle birlikte değerlendirilmelidir.
- IP sınıfı: Toz ve suya karşı koruma, ortam koşullarına göre seçilir. IP koruma sınıfı yazımızda ayrıntıları bulabilirsiniz.
- Sertifika: Etiket ve sertifika numarası ürünle eşleşmeli, "X" varsa özel şartlar okunmalıdır. Sertifika numarasındaki harflerin anlamı ATEX sertifikası nedir? yazısında anlatılıyor.
Nerelerde kullanılır?
Exproof panolar şu tesislerde yaygındır:
- Petrol rafinerileri, akaryakıt depolama ve dolum tesisleri
- Kimya ve petrokimya tesisleri
- Doğalgaz istasyonları ve kazan daireleri
- Boya ve solvent kullanılan üretim alanları
- Tahıl, un, yem gibi yanıcı toz oluşturan tesisler
- Madenler, tersaneler ve gemiler
- Atık su arıtma ve biyogaz tesisleri
Bu alanların sınıflandırılması için tehlikeli alan sınıflandırması yazısına bakabilirsiniz.
Montaj ve işletme ilkeleri
- Pano, ürünün kullanım kılavuzuna ve sertifika şartlarına göre monte edilmelidir.
- Kablo girişlerinde Ex sertifikalı rakor kullanılmalı, boş girişler sertifikalı tapa ile kapatılmalıdır.
- Panoyu enerjili iken açmayın; tehlikeli ortamda enerji kesilmeden kapak açmak güvenli değildir.
- Kapak, conta ve birleşim yüzeylerinin temiz ve hasarsız olduğundan emin olun.
- Pano üzerindeki delik açma, kesme ya da kaynak gibi değişiklikler sertifikayı geçersiz kılabilir.
- Topraklama ve eş potansiyel bağlantıları eksiksiz yapılmalıdır.
Bağlantı kutularının benzer ilkeleri için exproof buat nedir? yazımıza göz atın.
Bakım ve kontrol
Exproof panolar kurulumdan sonra da denetim gerektirir: Conta ve cam durumu, vida ve rakor sıkılığı, korozyon, mekanik hasar, bağlantılarda aşırı ısınma izi periyodik olarak kontrol edilir. Bu kontrollerin kapsamı ve sıklığı, tesisin bakım planında tanımlanmalıdır. Ayrıntılar için bakım ve kontrolün önemi yazısını okuyabilirsiniz.
Pano tasarımında sık sorulan sorular
Normal panoyu exproof yapmak mümkün mü? Sahada, sıradan bir panoya sonradan "exproof" özelliği kazandırılamaz. Koruma, gövdenin tasarımı, malzemesi ve belgelendirilmesiyle ilgilidir; sonradan yapılan değişiklikler belgeyi geçersiz kılar.
Pano içine ne kadar ekipman konulabilir? Bu, panonun sertifikasında belirtilen ısı kaybı sınırına ve iç hacmine bağlıdır. Limit aşılırsa yüzey sıcaklığı sertifikadaki sınıfı geçebilir.
Kontrol camı eklenebilir mi? Bazı ürünlerde sipariş aşamasında ekran camı ve gösterge ihtiyacı belirtilebilir; ancak sahada kesip delmek uygun değildir. İhtiyaçlar üreticiye önceden iletilmelidir.
Tek büyük pano mu, birkaç küçük kutu mu? Genellikle tehlikeli bölgede mümkün olduğunca az sayıda ve küçük kutu bulundurmak; karmaşık anahtarlama ve otomasyon elemanlarını güvenli bölgedeki bir panoya taşımak daha güvenli ve ekonomiktir.
Bakım için kapak sık sık açılacak mı? Sık açılacak noktalarda, kapak yüzeylerinin aşınmasını önleyen ve erişimi kolaylaştıran çözümler (ayrı bir bakım terminali gibi) planlanabilir.
Sipariş öncesinde üreticiye iletilecek bilgiler
Pano ya da terminal kutusu siparişinde şu bilgileri baştan iletmek, doğru ürünün seçilmesini kolaylaştırır: Kurulacak bölge ve gaz/toz grubu; ortam sıcaklığı aralığı; çalışma gerilimi ve akımı; bağlanacak kablo sayısı, çapı ve tipi; gerekli kablo girişi sayısı ve ölçüsü; kutu içine konacak buton, anahtar ya da gösterge ihtiyacı; montaj yeri ve biçimi.
Sonuç
Exproof pano, tehlikeli bölgelerde elektrik dağıtımı, bağlantı ve kontrol işlerinin güvenle yapılmasını sağlayan belgelenmiş bir gövdedir. Alev sızdırmaz alüminyum ve artırılmış güvenlikli polikarbon seçeneklerinin yanında basınçlandırma gibi farklı yöntemler de bulunur. Doğru pano; bölge, sıcaklık sınıfı, gerilim, iç ekipman ısısı ve sertifika bilgilerinin birlikte değerlendirilmesiyle belirlenir. DünyaEx exproof panolarını terminal panoları ve kontrol üniteleri kategorilerinde inceleyebilir, ihtiyacınız için teklif talebi gönderebilirsiniz.
Bu yazıyla ilgili ürünler

d Type Zone 1 Dağıtım Panoları (Alüminyum Döküm)
Zone 1/21 ve Zone 2/22 için alüminyum gövdeli exproof terminal (dağıtım) kutuları; 6 farklı boy.

e Type Zone 1 Dağıtım Panosu (Polikarbon Gövde)
Zone 1/21 ve 2/22 için polikarbon gövdeli exproof dağıtım panosu; 4 farklı boy.

d Type Zone 1 Kombine Kontrol Üniteleri (Alüminyum Döküm)
Zone 1/21 ve 2/22 için alüminyum gövdeli exproof kontrol üniteleri: anahtar, start-stop ve acil durum butonu seçenekleri.


